Podcast số 532 – Liahona tháng 1, 2026 – Tìm Kiếm Đấng Ky Tô và Các Giao Ước: Chìa Khóa của Nê Phi trong Việc Đọc Kinh Cựu Ước – David R. Seely

Bài của Anh David R. Seely, Giáo Sư khoa Thánh Thư Cổ Xưa, thuộc trường Brigham Young University tại tiểu bang Utah, Hoa Kỳ

Tôi yêu thích đọc Kinh Cựu Ước. Qua nhiều năm, tôi đã khám phá ra hai chìa khóa để tra cứu Kinh Cựu Ước nhằm mang lại niềm vui và gia tăng sự hiểu biết về: Đấng Ky Tô và các giao ước.

Đây là một số cách mà chúng ta có thể tìm thấy Đấng Ky Tô và các giao ước trong việc học Kinh Cựu Ước của chúng ta trong năm nay.

Tìm Kiếm Đấng Ky Tô

Nê Phi, người đã đọc thánh thư từ những bản khắc bằng đồng đã nói: “Này, tâm hồn tôi hân hoan trong việc minh chứng cho dân tôi biết sự thật về sự hiện đến của Đấng Ky Tô; và chính vì mục đích này mà luật pháp Môi Se đã được ban bố; và tất cả những điều mà Thượng Đế đã ban cho loài người từ lúc thế gian mới được tạo dựng đều tượng trưng cho Ngài vậy” (2 Nê Phi 11:4).

Chúng ta có thể tìm thấy Chúa Giê Su Ky Tô trong Kinh Cựu Ước theo nhiều cách khác nhau.

Thượng Đế trong Kinh Cựu Ước

Bởi vì chúng ta biết qua sự mặc khải hiện đại rằng Chúa Giê Su Ky Tô là Thượng Đế trong Kinh Cựu Ước (xin xem Giáo Lý và Giao Ước 110:3–4), nên chúng ta có thể thấy quyền năng của Ngài trong Sự Sáng Tạo và với tư cách là Đấng Lập Luật trên Núi Si Nai giảng dạy cho dân Y Sơ Ra Ên cách để trở nên giống như Thượng Đế. Chúng ta biết về ân điển của Ngài trong sự cứu chuộc khỏi vòng nô lệ ở Ai Cập, tình yêu thương của Ngài trong việc chăm sóc dân Ngài trong vùng hoang dã và mang họ đến đất hứa, và sự lo lắng không ngừng của Ngài bằng cách gửi các vị tiên tri và ban sự tha thứ cho dân Y Sơ Ra Ên khi họ hối cải tội lỗi của mình.

Những Hình Ảnh Tượng Trưng của Chúa Giê Su Ky Tô

Trong các câu chuyện của Kinh Cựu Ước, có nhiều hình ảnh (hoặc biểu tượng) về Chúa Giê Su Ky Tô, nhiều điều trong số đó báo trước sự tái lâm của Ngài như đã được ghi lại trong Kinh Tân Ước và Sách Mặc Môn. Câu chuyện về Áp Ra Ham và Y Sác báo trước rằng Thượng Đế Đức Chúa Cha sẽ hy sinh Vị Nam Tử của Ngài, Chúa Giê Su Ky Tô. Giô Sép đã cứu các anh em của mình thoát khỏi cảnh đói khát về mặt thể xác, cũng giống như Chúa Giê Su Ky Tô cứu chúng ta khỏi sự đói khát về phần thuộc linh. Môi Se đã giải thoát cho dân của mình khỏi vòng nô lệ như Chúa Giê Su giải thoát chúng ta ra khỏi tội lỗi. Chúa đã dạy con cái Y Sơ Ra Ên về quyền năng của đức tin nơi Ngài và Sự Chuộc Tội của Ngài trong câu chuyện về con rắn bằng đồng trong vùng hoang dã. Ê Li và Ê Li Sê đã nêu gương về Đấng Cứu Rỗi khi họ chữa lành người bệnh và làm cho người chết sống lại.

Những Hiểu Biết Sâu Sắc về Đấng Cứu Rỗi trong Kinh Tân Ước

Chúa Giê Su Ky Tô là hình tượng trong các câu chuyện trong Kinh Cựu Ước và luật Môi Se. Các câu chuyện về Lễ Vượt Qua và của lễ hy sinh trong luật pháp Môi Se đều hướng đến Đấng Ky Tô. Sự báo trước về giáo vụ của Chúa Giê Su, các vị tiên tri trong Kinh Cựu Ước đã chữa lành cho người bệnh và làm cho người chết sống lại. Qua tiên tri Giê Rê Mi, Chúa đã hứa ban cho chúng ta một “giao ước mới” (Giê Rê Mi 31:31; xin xem thêm câu 32).

Trong Kinh Tân Ước, Chúa Giê Su đến để làm ứng nghiệm luật pháp và các lời tiên tri trong Cựu Ước. Ngài đã ban cho giao ước mới trong Bài Giảng trên Núi và thiết lập các biểu tượng của giao ước trong bữa ăn Lễ Vượt Qua tại Bữa Ăn Tối Cuối Cùng. Chúa Giê Su dạy chúng ta phải yêu thương và phục vụ lẫn nhau khi Ngài chữa lành người bệnh và làm người chết sống lại. Ngài cứu chuộc chúng ta khỏi tội lỗi và cái chết qua Sự Chuộc Tội của Ngài, và Ngài thiết lập Giáo Hội của Ngài trên thế gian. Khi chúng ta nhận ra Chúa Giê Su là Thượng Đế trong Kinh Cựu Ước, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về Ngài trong Kinh Tân Ước.

Tìm Kiếm Các Giao Ước

Nê Phi cũng dạy chúng ta phải tìm kiếm các giao ước trong thánh thư: “Và tâm hồn tôi cũng hân hoan về những giao ước Chúa đã lập với tổ phụ chúng ta” (2 Nê Phi 11:5).

Chủ Tịch Russell M. Nelson cũng đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của các giao ước. Ông nói: “Lời khen ngợi tuyệt diệu nhất có thể nhận được ở nơi đây trong cuộc sống này được biết là dành cho người giữ giao ước. Phần thưởng cho một người giữ giao ước sẽ nhận được ở nơi đây trong cuộc sống này và trong cuộc sống mai sau.”

Thật là một lời hứa tuyệt vời! Ngay cả sau khi đã chịu phép báp têm và lập các giao ước đền thờ, chúng ta cũng có thể không nhận ra rằng những lời hứa này có thể ảnh hưởng đáng kể như thế nào đến cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Nhưng Kinh Cựu Ước nhắc nhở chúng ta ý nghĩa thật sự của việc làm “dân giao ước” và cách chúng ta có thể hiểu rõ hơn về các phước lành và trách nhiệm đi kèm với điều đó.

Giao ước chính được đề cập trong Kinh Cựu Ước là giao ước Áp Ra Ham. Chúng ta có thể tìm thấy những lẽ thật về phúc âm của Chúa Giê Su Ky Tô trong giao ước này, mà dẫn chúng ta đến với Chúa Giê Su Ky Tô, là Đấng mà chúng ta tìm được sự cứu rỗi.

Đây là một số cách mà Kinh Cựu Ước giúp chúng ta hiểu rõ hơn và tuân giữ các giao ước của mình.

Việc Hiểu Rõ Vai Trò của Chúng Ta trong Giao Ước Áp Ra Ham

Giao ước Áp Ra Ham là một loạt các lời hứa và các phước lành được ban cho Áp Ra Ham mà vẫn tiếp tục cho đến ngày nay trong “giao ước mới và vĩnh viễn” đã được Tiên Tri Joseph Smith phục hồi (xin xem Giáo Lý và Giao Ước 132:30–31). Chủ Tịch Nelson đã dạy:

“Chúa đã hiện đến trong những ngày sau này để tái lập giao ước đó của Áp Ra Ham. Đức Thầy đã phán cùng Tiên Tri Joseph Smith:

“‘Áp Ra Ham đã nhận được những lời hứa về dòng dõi của ông, và về hậu tự của ông—ngươi là hậu tự của ông, … tôi tớ Giô Sép của ta. …

“‘Lời hứa này cũng áp dụng cho các ngươi, vì ngươi xuất phát từ Áp Ra Ham’ [Giáo Lý và Giao Ước 132:30–31].”

Qua giao ước này, Chúa đã tạo ra một gia đình ngay chính, nơi Ngài có thể giảng dạy phúc âm của Ngài và mang con cái của Ngài đến cùng Chúa Giê Su Ky Tô. Sứ Đồ Phao Lô đã dạy chúng ta rằng nếu chúng ta đến cùng Đấng Ky Tô, thì chúng ta sẽ trở thành một phần tử trong gia đình Áp Ra Ham: “Nếu anh em thuộc về Đấng Ky Tô, thì anh em là dòng dõi của Áp Ra Ham, tức là kẻ kế tự theo lời hứa” (Ga La Ti 3:29; xin xem thêm câu 27). Qua giao ước Áp Ra Ham, các tín hữu của Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô sẽ trở thành gia tộc Y Sơ Ra Ên và là những người thừa kế các phước lành của giao ước Áp Ra Ham.

Chúng ta có thể tìm hiểu về vai trò của mình trong giao ước bằng cách xem xét cuộc sống của những người trong Kinh Cựu Ước, bằng cách nghiên cứu những lời hứa của Chúa với con cái của Ngài trong các lệnh truyền, và bằng cách lắng nghe các vị tiên tri thời xưa đã khẩn nài con cái Y Sơ Ra Ên phải hối cải và tuân theo các giao ước của họ.

Tìm Kiếm Các Phước Lành Đã Được Hứa qua Các Giao Ước của Chúng Ta

Trong khi đọc Kinh Cựu Ước, chúng ta có thể tìm kiếm những dấu hiệu cho thấy Chúa giữ vững những lời hứa được lập trong giao ước Áp Ra Ham. Ba phước lành nổi bật nhất là đất đai, hình ảnh tượng trưng cho sự thừa hưởng trong vương quốc của Cha Thiên Thượng; con cháu, đó là một lời hứa về sự tiến triển vĩnh cửu; và những phước lành của phúc âm và chức tư tế, “là những phước lành cứu rỗi, tức là cuộc sống vĩnh cửu” (Áp Ra Ham 2:11).

Áp Ra Ham được hứa rằng qua dòng dõi của ông “các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước.” (Sáng Thế Ký 12:3). Điều này có nghĩa rằng Chúa Giê Su Ky Tô sẽ đến thế gian qua dòng dõi của Áp Ra Ham và ban phước cho tất cả các quốc gia trên thế gian qua Sự Chuộc Tội và Sự Phục Sinh của Ngài (xin xem Ga La Ti 3:16).

Bổn Phận Quy Tụ Y Sơ Ra Ên

Cùng với các phước lành, việc trở thành một phần của giao ước Áp Ra Ham bao gồm những trách nhiệm nhất định. Qua việc nghiên cứu Kinh Cựu Ước, chúng ta học cách sống theo các giao ước của mình. Với tư cách là gia đình của Áp Ra Ham, các tín hữu của Giáo Hội được kêu gọi để quy tụ Y Sơ Ra Ên. Khi chúng ta tham gia vào công việc truyền giáo, phục sự, công việc đền thờ, những sự kêu gọi trong Giáo Hội, giảng dạy và nuôi dạy gia đình mình, là chúng ta đang quy tụ Y Sơ Ra Ên bằng cách mang những người khác đến gần Đấng Ky Tô hơn.

Chủ Tịch Nelson đã dạy: “Bất cứ lúc nào [anh chị em] làm bất cứ điều gì để giúp bất cứ ai—ở cả hai bên bức màn che—tiến một bước đến việc lập giao ước với Thượng Đế và tiếp nhận các giáo lễ báp têm và đền thờ cần thiết của họ, thì tức là [anh chị em] đang giúp quy tụ Y Sơ Ra Ên.”

Học Cách Yêu Thích Kinh Cựu Ước

Năm nay, khi anh chị em đọc Kinh Cựu Ước để học tài liệu Hãy Đến Mà Theo Ta, anh chị em có thể học cách yêu thích những lời giảng dạy trong sách bằng cách noi theo tấm gương của Nê Phi khi tìm kiếm hai chủ đề sau: Đấng Ky Tô và các giao ước. Khi làm như vậy, anh chị em có thể hiểu rõ hơn về Chúa Giê Su Ky Tô, Sự Chuộc Tội của Ngài, và phúc âm của Ngài. Anh chị em cũng có thể tìm hiểu thêm về “giao ước mới và vĩnh viễn” và vai trò của mình trong giao ước đó với tư cách là một môn đồ của Đấng Ky Tô và là một thành viên trong gia tộc Y Sơ Ra Ên.

Những câu chuyện và lời giảng dạy trong Kinh Cựu Ước có thể giúp chúng ta làm sâu sắc thêm mối quan hệ của mình với Đấng Cứu Rỗi, sự hiểu biết và cam kết của chúng ta đối với các giao ước của riêng mình.